Actueel
OVERSTAG
Sicco Mansholt, 1908-1995
Op 12 november ging de film OVERSTAG in Den Haag in première. Dit filmportret van Sicco Mansholt is gemaakt door Louis van Gasteren en Joke Meerman.
Louis van Gasteren was bevriend met Mansholt. Eind jaren ’60 maakte hij een drietal films over het beleid van de Europese Gemeenschappen (zie filmografie). In die periode leerde hij Sicco Mansholt kennen als landbouwcommissaris van de EEG.
Vanwege de sterke persoonlijke band heeft hij de beschikking gekregen over uniek en waardevol bronmateriaal. Daarnaast heeft Van Gasteren een aantal tijdgenoten en collega’s geïnterviewd om de denkbeelden van Mansholt en de uitvoering van zijn beleid uiteen te zetten.
Eerder maakte Van Gasteren, ter gelegenheid van de 100e geboortedag van Mansholt, de korte film SICCO MANSHOLT, VAN BOER TOT EUROCOMMISSARIS (21 min). Deze film kan gezien worden als opzet voor het grote filmportret OVERSTAG.
Vertoningen van OVERSTAG:
Maandag 5 april, Net 2 om 23.05 uur
(kijk voor de zekerheid even in de gids)
SYNOPSIS
Lage melkprijzen waren onlangs aanleiding voor boeren de melkproductie over hun land uit te sproeien. Die verbijsterende foto in dag- en weekbladpers heeft iedereen nog op zijn netvlies. De oudere generatie schakelde terug naar de jaren 1960, naar Sicco Mansholt, naar beelden van melkoverschotten en boterbergen.
Hij was de eerste Europese Landbouwcommissaris en kreeg als daarmee het belangrijkste politieke vraagstuk op zijn bord: de Europese landbouw, waarbij iedereen dacht dat het hem niet zou lukken Fransen en Duitsers op één lijn te krijgen.
Wie was die man ? Door middel van uniek beeldmateriaal o.m. uit het familiearchief van de familie Mansholt en interviews die Van Gasteren hield met familie en naasten wordt een portret geschetst van een bewogen man.
Zijn achtergrond, zoon uit een Gronings socialistisch herenboerengezin, alsmede zijn ervaringen in Nederlands Indië zijn bepalend geweest voor zijn politieke visie. Het begrip kapitalistische uitbuiting droeg hij mee in zijn rugzak.
Al tijdens de Duitse bezetting bleken zijn organisatorische kwaliteiten. Hij verzorgde o.m. de voedsel- en wapentransporten vanuit de Wieringermeer, waar hij als boer zich gevestigd had.
Direct na de bezetting werd hij, 37 jaar oud, gevraagd als minister van Landbouw in het eerste kabinet Schermerhorn/Drees.Na de oprichting van de EEG (Europese Economische Gemeenschap) trad hij in 1958 aan als Landbouwcommissaris.
De grote invloed van Mansholts landbouwbeleid wordt getoond aan de hand van interviews met toenmalige medewerkers. Het streven naar een beter bestaan voor de kleine boeren licht Mansholt zelf uitvoerig toe. Zijn plan van saneringsmaatregelen en schaalvergroting leidde echter tot heftige protestdemonstraties van de boeren in Kiel en later in Brussel.
Einde jaren ‘60 maakte Mansholt zich ernstige zorgen. Niet alleen over de landbouwoverschotten, maar ook over de vervuiling van water en lucht, de opkomst van de multinationals en de werk- en leefomstandigheden van de ‘gewone man’. Hij zag zijn sombere vermoedens statistisch bevestigd in het Rapport van de Club van Rome. Mansholt schreef in 1972 hierover een open brief aan de toenmalige EEG-president Malfatti. Enkele maanden later verscheen op de Franse televisie in het programma ‘A Armes Égales’, de film SANS TITRE, gemaakt door Van Gasteren op verzoek van Mansholt, waarin de gevolgen van de groei getoond werden. In het filmportret blijken die aan actualiteit nog niet te hebben ingeboet.
Als politicus en mens ging hij altijd recht door zee. Ook letterlijk; hij bouwde zijn eigen schip en wilde nog voor zijn dood de wereld over. Politiek en maritiem is hij overstag gegaan.
Een moedig mens, die zijn fouten erkende en voor kritiek niet opzij ging, die respect afdwong bij zijn tegenstanders.
NAGELE
FILM
Eind jaren 50 maakte Louis van Gasteren een film over het ontwerp en de bouw van Nagele onder de titel EEN NIEUW DORP OP NIEUW LAND. Deze documentaire is een documentaire van geschiedschrijving gebleken.
Op het Architectuur Film Festival te Rotterdam in 2008 was de film wederom een succes en ook is de film opgenomen in de DVD-box TIJDSBEELD NEDERLAND, hoogtepunten uit de Nederlandse Documentairefilm 1945-1977 (NRC/Beeld en Geluid, 2007). Voorts wordt de film vertoond in het Museum Nagele en het NieuwLand Erfgoedcentrum te Lelystad.
Het dorp Nagele staat wereldwijd bekend als het voorbeeld van gedurfde, eigentijdse architectuur. De jonge architecten van De 8 en Opbouw (waaronder van Eyk, Rietveld, Bakema en Ruys) ontwierpen een dorp gekenmerkt door platte daken en een ruimtelijke opzet. De architecten wilden ‘binnen’ met ‘buiten’ verbinden voor een optimale kwaliteit van leven en wonen.
Na vijftig jaar is er veel veranderd en stelt Van Gasteren de vraag of het dorp nog ‘voldoet’ aan de eisen van tegenwoordig. De structuur van de bevolking is veranderd, alsmede de behoefte aan woonruimte, voorzieningen en omgeving.
NAGELE NU zal een inventarisatie geven van de visie van bewoners en bestuurders op de toekomst van Nagele. Met onder meer financiële steun van het Stimuleringsfonds voor de Architectuur en het Ministerie van Vrom zal deze film tot stand komen.
LEZING
De bevindingen van de inventarisatie op video zal tevens de basis zijn voor het organiseren van de NAGELE-LEZING.
Louis van Gasteren wil met het aan de orde stellen van de kernvraag Hoe gaan architecten en stedenbouwers om met de toekomst? een bijdrage leveren aan discussies en visies op toekomstgericht bouwen. De bedoeling is iedere twee jaar een lezing te organiseren door deskundigen, die de interactie tussen architectuur/stedebouw en de ontwikkelingen in de samenleving aan de orde stelt.
De organisatie en uitvoering van de NAGELE-LEZING zal geschieden in samenwerking met de overheid, de provincie, de gemeente en de vereniging Dorpsbelang Nagele
Big Bill Broonzy
Amsterdam Live Concerts,
1953-unissued concerts recorded by Louis van Gasteren
In 1953 nam Louis van Gasteren twee concerten op van de Amerikaanse blueszanger Big Bill Broonzy in Amsterdam. In ruil voor twee flessen oude jenever kreeg hij toestemming de concerten in Ons Huis te registreren. Toen Cees Schrama in de jaren ’ 70 hoorde van deze opnames heeft hij zich veel moeite getroost deze muziek uit te laten brengen. Job Zomer van Munich Records bleek in graag bereid het album te produceren. De cd·s zijn verschenen in een boekje met foto·s en teksten, samengesteld door Guido van Rijn.
Cees Schrama: "Het zijn de beste live opnamen die ooit van een der grootste Amerikaanse blueszangers zijn gemaakt."
"This lovingly produced set is an invaluable document of Broonzy·s latter years and bears testament to his great
skilles and charisma". Scott Baretta, Living Blues,dec. ’ 07
"Un inedit d·un artiste de cette tremp... ca ne se refuse pas. »»Jean Szlarnowicz, Jazz Hot, april ’
07
2 cd album, MRCD 275
Munich Records BV
www.munichrecords.com